സ്ഥാപന ഘടന

ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്‍റെ സ്ഥാപന ഘടന

ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്‍റെ സ്ഥാപന ഘടന ജനാധിപത്യപരമായ തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സംവിധാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. ജനങ്ങളാൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന പഞ്ചായത്ത് ഭരണസമിതിയും, ഭരണസമിതിയുടെ തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥ സംവിധാനവും, വിവിധ വികസന-ക്ഷേമ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്ന നിർവഹണ സംവിധാനങ്ങളും ചേർന്നാണ് ഒരു ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ സ്ഥാപന ഘടന രൂപപ്പെടുന്നത്.

പ്രസിഡന്‍റ്

ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ ജനാധിപത്യ ഭരണസംവിധാനത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥാനമാണ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്‍റ്. പഞ്ചായത്ത് ഭരണസമിതിയുടെ അധ്യക്ഷനായ പ്രസിഡന്‍റ് പഞ്ചായത്തിന്‍റെ പൊതുഭരണത്തിനും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകുന്നു. പഞ്ചായത്ത് യോഗങ്ങൾക്ക് അധ്യക്ഷത വഹിക്കുക, ഭരണസമിതിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുക, വിവിധ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റികളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുക, പഞ്ചായത്ത് തീരുമാനങ്ങളുടെ നടപ്പാക്കലിന് ആവശ്യമായ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുക തുടങ്ങിയ ചുമതലകൾ പ്രസിഡന്‍റ്  നിർവഹിക്കുന്നു.

 വൈസ് പ്രസിഡന്‍റ് 

ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ ഭരണസംവിധാനത്തിൽ പ്രസിഡന്‍റിനെ സഹായിക്കുകയും പഞ്ചായത്തിന്‍റെ ഭരണപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സജീവമായി പങ്കാളിയാകുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രധാന ജനപ്രതിനിധിയാണ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് വൈസ് പ്രസിഡന്‍റ് . പഞ്ചായത്ത് ഭരണസമിതിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമായി മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്നതിലും വിവിധ വികസന-ക്ഷേമ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഏകോപനത്തിലും വൈസ് പ്രസിഡന്റിന് പ്രധാന പങ്കുണ്ട്.

പ്രസിഡന്റിന്റെ അഭാവത്തിൽ നിയമാനുസൃതമായി പ്രസിഡന്റിന്റെ ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കുന്നതും വൈസ് പ്രസിഡന്‍റിന്‍റെ പ്രധാന ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളിലൊന്നാണ്. കൂടാതെ, വൈസ് പ്രസിഡന്‍റിന് ചുമതലപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ധനകാര്യ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുകയും പഞ്ചായത്ത് ഭരണസമിതിയുടെ തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതിൽ സഹകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

സ്റ്റാന്‍റിംഗ് കമ്മിറ്റികൾ

ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ ഭരണസംവിധാനത്തിൽ സ്റ്റാന്‍റിംഗ് കമ്മിറ്റികൾ പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകങ്ങളാണ്. പഞ്ചായത്തിന്റെ വിവിധ വിഷയങ്ങളും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളും പ്രത്യേകം പരിശോധിച്ച് ശുപാർശകൾ നൽകുന്നതിനും തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതിനും സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റികൾ സഹായിക്കുന്നു.

ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളിൽ പ്രധാനമായും താഴെപ്പറയുന്ന സ്റ്റാന്‍റിംഗ് കമ്മിറ്റികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു:

  1. ധനകാര്യ സ്റ്റാന്‍റിംഗ് കമ്മിറ്റി

    പഞ്ചായത്തിന്റെ വരവ്–ചെലവ്, ബജറ്റ്, നികുതി, ഫീസ്, സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങൾ, അക്കൗണ്ടുകൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ പരിശോധിക്കുകയും ധനകാര്യ കാര്യങ്ങളിൽ പഞ്ചായത്തിനെ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
     

  2. വികസനകാര്യ സ്റ്റാന്‍റിംഗ് കമ്മിറ്റി


    പഞ്ചായത്തിന്റെ വികസന പദ്ധതികൾ, വാർഷിക പദ്ധതി, വിവിധ വികസന     

    പ്രവർത്തനങ്ങൾ, കൃഷി, മൃഗസംരക്ഷണം, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ   

    പരിഗണിക്കുന്നു. 

  1. ക്ഷേമകാര്യ സ്റ്റാന്‍റിംഗ് കമ്മിറ്റി

    സാമൂഹ്യക്ഷേമം, ദാരിദ്ര്യനിർമ്മാർജനം, സ്ത്രീ–ശിശു ക്ഷേമം, വയോജനങ്ങൾ, ഭിന്നശേഷിക്കാർ, സാമൂഹ്യ സുരക്ഷാ പദ്ധതികൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. 

  2. ആരോഗ്യ–വിദ്യാഭ്യാസ സ്റ്റാന്‍റിംഗ് കമ്മിറ്റി

    പൊതുജനാരോഗ്യം, ശുചിത്വം, കുടിവെള്ളം, മാലിന്യസംസ്കരണം, പ്രാഥമിക ആരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ, വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ പരിശോധിക്കുന്നു.